Si quid adhuc superest in nostri faece locelli, mulio, perde et iterum tu perde, mulio. vehicula in via stant, plaustro percussa columna trita solo iacet, et carruca dormitoria.
Gemini1.5miniによる翻訳
この詩は、ラテン語で書かれた、ある種の「車掌」の不幸を描いた短い詩です。
解釈:
Si quid adhuc superest in nostri faece locelli: これは文の主節で、「もし、私たちの壺の中にまだ残っているものがあれば」と訳せます。
faece locelli: 「壺の中の沈殿物」を意味します。
mulio, perde et iterum tu perde, mulio: これは命令文で、車掌に「こぼしなさい、そしてもう一度こぼしなさい、車掌」と命じています。これは、車掌が壺の内容物、恐らく酒を無駄にしていることを示唆しています。
vehicula in via stant, plaustro percussa columna: これは副文で、「車たちは道に立ち往生している。柱にぶつかっている馬車のためだ」と訳せます。
trita solo iacet, et carruca dormitoria: これは副文で、「地面を擦りながら横たわっている。そして、荷台付きの馬車は沈黙している」と訳せます。
“Languebam: sed tu comitatus protinus ad me Venisti centum, Symmache, discipulis. Centum me tetigere manus aquilone gelatae: Non habui febrem, Symmache, nunc habeo.”
1行目: Languebam (langueō動詞の未完了過去1人称単数): 私は病んでいた sed (接続詞): しかし tu (主格代名詞): あなたは comitatus (comitor動詞の完了分詞、主格): 伴われて protinus (副詞): すぐに ad me (前置詞句): 私のところへ
In Romam, per quam non est permissus quiescere: Mane domi si vis vivere, nocte fuge. Currunt hinc inde cocci, clamant institores, Nummularii addunt aera tinnitibus aeris.
• ビートルズがアルバム制作のための「ゲット・バック・セッション(後の『レット・イット・ビー』)」を1月31日で完了。前日1月30日のロンドン・アップル本社屋上での“ルーフトップ・コンサート”に続き、この日には「Two of Us」「The Long and Winding Road」「Let It Be」などを録音し、歴史的セッションが終了した。
Quod novus et nuper factus tibi praestat amicus, hoc praestare iubes me, Fabiane, tibi: horridus ut primo semper te mane salutem per mediumque trahat me tua sella forum, lassus ut in thermas decuma vel serius hora te sequar Agrippae, cum modo lotus eo.“`
このマルティアリスの詩(第3巻36番)を行ごとに訳し、解説します:
直訳:
Quod novus et nuper factus tibi praestat amicus, (新しく最近できた友人があなたに仕えているように)
hoc praestare iubes me, Fabiane, tibi: (そのように私にも仕えよと命じる、ファビアヌスよ、あなたに)
horridus ut primo semper te mane salutem (私は身なりも整わないまま、早朝からいつもあなたに挨拶し)
per mediumque trahat me tua sella forum, (あなたの輿が私を広場の真ん中を引きずって行き)
lassus ut in thermas decuma vel serius hora (疲れ果てて、第10時かそれより遅く、浴場へと)
te sequar Agrippae, cum modo lotus eo. (アグリッパの浴場まであなたについて行く、私が入浴を終えたばかりというのに)
解説:
社会的背景
この詩は、パトロン-クライアント関係における不平等な立場を描いています
「サルタティオ」と呼ばれる朝の挨拶の習慣が言及されています
アグリッパの浴場は、当時の重要な社交場でした
詩的技法
「horridus」(身なりの整っていない)という語を使用し、早朝から奔走する様子を強調
「lassus」(疲れ果てた)という語で、一日中の付き添いの苦労を表現
時間の経過(早朝から第10時まで)を示すことで、拘束の長さを強調
風刺のポイント
新しい友人と自分を比較することで、関係の形式的・表面的な性質を批判
パトロンの要求の不当さを、日常の具体的な描写を通じて示している
「cum modo lotus eo」(入浴を終えたばかりなのに)という言葉で、要求の不条理さを強調